Tagarchief: herstellen trauma

Zingen kan je helpen te helen

De reis van trauma naar heling heeft meer weg van een expeditie door onbekend en af en toe gevaarlijk gebied, dan van een kant en klaar georganiseerde reis.
Na elke afdaling in een dal van depressie en moeilijkheden heb je weer een ander uitzicht, blijkt de werkelijkheid er weer anders uit te zien en de weg naar je doel weer gewijzigd te zijn.

Gelukkig zijn er hulpmiddelen zoals therapie, goede vrienden, lotgenoten, lichaamswerk, creatieve vormen en nog veel meer, die je helpen de expeditie met succes te kunnen volgen zonder te ver te verdwalen of aan andere gevaren ten prooi te vallen.
In dit artikel ga ik het hebben over zingen.

Zingen met je stem is voor mishandelden en misbruikten een gevoelig iets. Logisch ook: het eerste wat dader deed was: je de keel snoeren. Soms letterlijk, soms met woorden en dreiging. Soms zijn ook je mond en keel voor heel andere dingen gebruikt dan praten of zingen die, zeker voor een kind heel traumatiserend zijn. Jezelf uiten met je stem wordt dan beladen. Je lichaam heeft de ervaringen opgeslagen en interpreteert het je uiten met je stem als gevaarlijk, levensbedreigend.

Zingen:
Nu is er een verschil tussen zingen als techniek en zingen in verbinding met je lijf, je gevoel, je ‘zijn’. Ik ga verder met de laatste manier.
Sinds een paar jaar heb ik zangles van een geweldige lerares, volgens de Lichtenberg methode. Dit is minder een zangtechniek, maar verbindt het zingen met je lijf, je emoties, je waarnemingen. Het geeft je de kans te ‘zakken’ in je lichaam, verbinding te voelen en voor je gevoel koude of bevroren delen mee te laten doen. Altijd met een vriendelijke uitnodiging, zonder dwang of oordeel. En, je stem gaat daardoor klinken. Voor mij telkens weer ontroerend, soms speels, ondeugend en soms komen er tranen. Ook dat mag.

Zoals afgelopen zondagmiddag, tijdens een lange sessie met een docente van het Lichtenberg-instituut die ook fysiotherapeute is en osteopaat.
Na een kwartiertje nodigde ze me uit te gaan zitten op een stoel en vroeg mij of het goed was dat ze mijn rug en nek zachtjes ging masseren. Zij voelde goed, had een warmte en goedheid om zich heen die aangenaam was. Na mijn toestemming raakte ze mij aan. Het was erg spannend, dat gebied, ik merkte dat er zoveel onveiligheid opgeslagen was in de spieren, pezen en het bindweefsel. Heel geleidelijk kwam er ruimte en zachtheid in, misselijkheid kwam op en ebde weer weg, tranen kwamen en ook het verdriet loste op. Tijdens het masseren zong ik, wanneer ik kon, lange tonen. Het zingen zelf zorgde voor een verbinding met de spieren, pezen, bindweefsel en bracht die ook in beweging door de trilling van het zingen. Er kwam ruimt, licht en ontspanning in dat gebied.
Na deze massage zongen we verder en kwam ik op een punt van loslaten en overgave aan iets onbekends. In deze veilige omgeving kon ik dat een beetje toelaten en, hops, daar kwam een stem uit mij naar boven, waarvan ik lang vermoedde dat die er was maar nooit kon horen. Een bevestiging dat ik niet helemaal gek ben en van binnen ‘wist’ dat dit er wel in zit.
Tot slot nog een deel op de gitaar gespeeld, alsof ik zong, in verbinding met mijn stem/ strottenhoofd. Opeens begreep iets in mij dit. Ik speelde en toen ik klaar was zag ik de docente en mijn eigen docente met tranen in hun ogen. Het is dus fundamenteel anders. Zingen/spelen vanuit techniek, of in verbinding met lichaam, ziel, innerlijk. Of je nu iets simpels speelt of iets ingewikkelds. Muziek is in essentie geen techniek maar het zingen van de ziel vanuit een muzikaal voelend lichaam.

Zo kan zingen je helpen het contact tussen je ‘zijn’ en je lichaam te herstellen zodat je meer kunt wonen in je eigen lijf.

Waarom traumaverwerking als je ouder bent

Zo, het moet er maar van komen, schrijven over dit onderwerp. Op mijn vrije dag, met zowel inspiratie als tegenzin.
De tegenzin zit ‘em in het feit dat buiten de zon schijnt, ik vrolijk wil leven en niet wil kijken naar dat wat pijn doen. Inspiratie omdat ik weet dat ik er niet mee weg kom, met niet kijken en niet delen wat er op mijn hart ligt. Er is een noodzaak tot introspectie, kijken, voelen, beleven, uiten en loslaten wat loslaat.
Ik geloof niet zo in actief loslaten. Wat loslaat, laat los. Wanneer dat niet zo is, dan is er nog werk te doen, te verwerken, te doorvoelen en dan, als je weer boven water komt kun je zeggen: nu laat ik het los. Niet voor het koppie onder gaan.

Als je al decennialang leeft met een onverwerkt trauma, dan heb je overlevingsstrategien ingezet in een ver verleden en die mechanismen verfijnd en je eigen gemaakt als waren het jouw eigen onvervreemdbare karaktertrekken en eigenschappen.
Klopt niet.

Toch zorgden deze voor mij ervoor dat het voor therapeuten moeilijk was vast te stellen wat er nu met me aan de hand was. Ik leek normaal te functioneren. Viel alleen wel vaak uit op mijn werk. En ja, was al twee keer gescheiden en had een voorkeur voor vrouwonvriendelijke mannen waar ik dan aan bleef plakken. ik ben nu in totaal 6x overspannen/burn-out geweest, waarbij ik telkens minimaal 1 maand, maximaal driekwart jaar uitviel. Na de laatste keer heb ik deeltijdontslag genomen om wekelijks 1 dag extra voor herstel en therapie te kunnen inbouwen.
Kortom: had ik nu een trauma of niet? De meningen waren verdeeld. Ik had het gevoel dat ik mijn eigen trauma moest promoten. Ja, luister, er is toch echt wel iets met mij aan de hand, geloof je me?..

Waarom wilde ik dat eigenlijk, erkenning van het trauma? Waarom niet gewoon doorleven zoals ik al 48 jaar had gedaan?
Het antwoord is heel simpel: het ging niet meer. Ik had teveel stress en te vaak zat ik langere tijd in een depressie. Omdat ik zulk vrolijk en positief werk heb (ik geef gitaarles) had ik ook mijn krachtbronnen die me energie gaven en me lieten ervaren dat er ook een andere werkelijkheid is. Die van muziek en het gewone leven waren zoveel fijner, dat er schijnbaar geen reden was om soms zo somber te zijn en overspannen te raken. Maar mijn verdedigingsschild die het trauma onder controle hielden werd zwakker. Ik ging meer voelen. Mijn chronische stress, mijn eenzaamheid, dissociaties kwamen op de voorgrond en onder de pet houden ging niet meer.

Verhalen van lotgenoten in de krant zorgden ervoor dat ik dagen huilend op de bank zat, ik kon niet meer.

Na een jaar onderzoek bij de GGZ was men eruit: ik had officieel een Trauma. Joepie! Want dat betekent ook: traumatherapie. Met dezelfde inspiratie en tegenzin als ik dit artikel schrijf, begon ik aan EMDR. voor mij een beginpunt. Na 23 sessies was het voor de GGZ een eindpunt. Er waren nog wel een paar dingetjes, maar die waren te zwak om er weer een vervolgtraject op toe te passen.

Helaas werd niet erkend dat ook in je lichaam nog herinneringen liggen verankerd. En dat waren nu net de dingetjes die de scores lieten zien als: niet normaal. Teveel spanning nog. Lichaamsgerichte therapie zou mooi geweest zijn, maar ik was er te goed aan toe.
Een paar jaar had ik geen therapie meer, en toen wegens een burn-out weer thuis. Mijn hart protesteerde tegen elke inspanning die ik deed. Protesteerde sowieso, ook al deed ik niets, overdag en ‘s nachts. Hart was er helemaal klaar mee, met mijn manier van leven. Tja, als je niet voelt waar je grenzen zijn, dan ga je er dus telkens overheen. Naar de cardioloog, onderzoeken. ‘Mevrouw, uw hart is in prima conditie. U heeft een conditie van 147% van wat op uw leeftijd verwacht kan worden.’ Een bètablokker bracht uitkomst en na een maandje slikken klopte mijn hart weer normaal en kon ik stoppen met de medicijnen.

Gelukkig heb ik nu therapie, buiten de GGZ, die heel goed aansluit bij wat ik nodig heb. Winstpunten:
Ik ga voelen waar mijn grenzen liggen. (Die zijn helaas veel eerder bereikt dan ik leuk vind.)
Ik ervaar mijzelf veel vaker als best wel leuk.
Ik krijg langzaamaan het gevoel dat mijn leven van mij is. Durf ook meer te genieten van die ene vrije dag, accepteer dan maar dat ik weinig geld heb. Beter zo en het gevoel hebben dat ik leef, dan me over te leveren aan een te vol leven dat ik helemaal niet aankan en weer in te storten. Dat kan ik me niet meer veroorloven. Zo heb ik ook nog eens plezier in wat ik doe.

Helen op latere leeftijd gaat met vallen en opstaan, met telkens heel veel tijd nemen om meer dat hele gevoelige en pijnlijke kunnen en durven door te voelen en dan liefdevol los te laten.
Helen houdt in dat je onder ogen ziet dat je een moeilijk leven hebt gehad, ook al snapte jij en je omgeving niet helemaal waar dat nou in zat. Als jij je eigen wonden onderkent, al twijfelt iedereen aan het bestaan ervan en je ze gaat verzorgen, wordt je leven anders.
Helen houdt in dat je pas jezelf bent als je jeugd voorbij is en je in een latere fase van je leven zit.
Helen houdt in dat je beseft dat je ook dan, na je 50ste opnieuw kunt beginnen. Niet met een nieuw gezin of zo, of een andere studie, maar wel met een overstap van overleven naar leven.
Het voelt als incarneren in dit leven, in dit lijf. Een nieuw leven starten in dit leven en het karma van de eerste helft kunnen verwerken en loslaten.

Herstel

Vanmorgen bekeek ik de animatie die gemaakt is voor de Peter John Schouten stichting.
Die raakte mij. Om de impact van seksueel misbruik in 2.23 minuten voorbij te zien komen, was wel intens.
En dan tot slot, bij het onderdeel ‘herstel’ de zin die mij in tranen achterliet: ‘nu kan je persoonlijkheid zich opnieuw gaan vormen’.

Ik ben nu 58 jaar! WiI niet zeggen dat mijn leven al voorbij is, maar het misbruik vond plaats toen ik 5 jaar oud was en pas vanaf begin vorig jaar werd ik me er van bewust dat de dader nog steeds in mij is en vanuit mijn binnenste mijn leven bestuurt.

Met vallen en opstaan, therapie, steun van lotgenoten en familie ben ik er zo’n beetje uit gekomen. Littekens blijven, een stukje onverwerkt ook, tegelijk is meer ruimte voor mijn echte ‘zelf’. Zo voelt het, althans.

In kleine stapjes geef ik mijn leven vorm. Met veel gelanterfant en braakliggende tijd. Weet geen andere weg, want dan schiet ik in de snelle actie en die ken ik. Ben een expert in het mezelf uitputten en moet nu echt oppassen na de zoveelste keer uit het werkzame leven gevallen te zijn.

Ben weer redelijk hersteld en heb deeltijdontslag genomen om mogelijkheden te creëren. Heb veel ruimte nodig om het contact met mijzelf te blijven herstellen en te versterken. De gewoonte is ervandaan te gaan. Een oude gewoonte doorbreken is voor iedereen één van de moeilijkste dingen die er zijn. Dat voelt erg onwennig en ongemakkelijk: probeer iets waarvan ik niet goed weet hoe het werkt. Soms met succes, dan word ik opeens heel levendig, soms lukt het niet.

Mijn zelfdeel dat nu de ruimte krijgt om te gaan groeien is nog lang geen 58 jaar.
Daar zit het ongemak. Dat deel voelt kinderlijk, onvolwassen, een jong sprietje. Dat ben ik allang niet meer.
Hoe dit in te passen in het volwassen leven. Kleuter en senior in één leven.

Het verdriet over veel verloren tijd, de dankbaarheid dat herstel wel kan, zijn er allebei.

Ik heb iets te vieren

Ik trakteer mezelf op chocola en verse koffie. Er is iets te vieren.
Al lang voorvoelde ik dat deze verandering eraan zat te komen, maar wist niet hoe, wanneer het moment zou plaatsvinden waarop de balans zou doorslaan.
Nu, gisteren dus, maar ik besef het pas vandaag. Alsof mijn gevoel een beetje achterloopt.
Het is in feite heel gewoon. Alsof ik op vakantie ben, terwijl een volle werkweek voor me ligt, er niets is veranderd in mijn praktische, financiële, of persoonlijke leven.

Het kwam door een eenvoudig gesprek bij mijn haptonoom. Ik had vorige week de afspraak af willen zeggen omdat ik de noodzaak van een sessie niet meer inzag. Zoals gewoonlijk bij mij was ik daar te laat mee, en dus zat ik gisteren toch bij haar.
Vanaf mijn eerste sessie met haar verbaasde ze zich erover dat ik alles zo goed aanvoel. Fysieke intelligentie. En dat ik wat er gebeurt goed kan verwoorden. Verbaal vaardig. En dat ik inzicht heb in mijzelf. Ontwikkeld reflectievermogen. En dat ik eigenlijk alles weet en kan wat nodig is om een vervullend leven te leiden zoals bij mij past, maar dat ik het gewoon niet doe. Er niet op vertrouw. Wantrouwen in mijn eigen zijn en kunnen.

In januari zat ik voor de eerste keer bij haar, herstellende van mijn 5e (ja, echt, ik heb ze geteld) burn-out. Begonnen in november vorig jaar. Deze was heftig, ik dacht dat ik het aan mij hart had met een hart dat pijn deed en 24 uur per dag onregelmatig klopte. Dag en nacht. Na onderzoek bleek dat ik een goed hart heb die fysiek gezien het prima doet en alleen een beetje van slag is, letterlijk. Dus pilletje om dat tegen te gaan, na een half uurtje na inname klopte mijn hart weer normaal. Vervolgens duurde het nog wel een paar maanden voordat ik bij mijn positieven was gekomen en mijn innerlijke accu weer stroom kon genereren. Pillen slik ik niet meer.

En nu, bijna 7 maanden later, kan ik vieren dat de knop om is, waarbij ik mijn haptonoom en homeopaat allebei bedank vanuit de grond van mijn hart over hun openhartigheid, waar ik ook om vroeg, om hun vermogen de wijsheid van mijn lichaam te vertalen in woorden en mij vervolgens een schop onder de kont te geven: ga zwemmen zonder zwemvest, dat kun je allang. Vertrouw.

Ja, maar hoe dan? Hoe werkt dat? Ik ben het niet gewend. Heb het nooit gedaan. Vertrouw meer op zwoegen en het zwaar hebben.
Het antwoord is zo simpel: geef jezelf ruimte om te Zijn en te Spelen en te doen wat je wil op een manier die bij je past. Precies de zakelijke belofte van mijn gitaar- en muziekpraktijk.

Geen therapie meer, geen trainingen, die ik soms deed uit angst, soms uitvluchten zijn geweest om mijn gebrek aan vertrouwen en onvermogen om op eigen benen te staan te omzeilen. Vanmorgen zou ik eigenlijk een webinar beluisteren. Heb het niet gedaan. Koffie, chocola en schrijven paste beter. Moet alles wat ik weet en kan gaan toepassen. Er ligt nog een berg heerlijke kennis en vaardigheden te wachten.

Ik ben nu 57 jaar, ben in mijn vroegste jeugd door heftige gebeurtenissen (waaronder seksueel misbruik) getraumatiseerd en heb daardoor geleerd mijn diepste zelf te wantrouwen, raar en belachelijk te vinden en heb een leven geleid half buiten mijzelf. Heel vervreemdend, verwarrend, destructief en naar, wanneer ik in dat stuk zat buiten mijzelf.
Ik heb nog steeds butsen, triggers en littekens, maar weet dat mijn gezonde zelf gegroeid is, het trauma voor zover ik weet, geheeld en dat ik dit nu achter me kan laten.
Ik kan eindelijk volwassen worden nu het gekwetste innerlijke kind de aandacht heeft gekregen die het nodig had.