Zelfzorg

Zelfzorg

Zorgen voor jezelf. Ik heb daar een hele geschiedenis mee. Ik ken weinig mensen die zo hard zijn voor zichzelf als ikzelf. Wat ik ook doe, de interne criticus maakt er gehakt van, er is weinig goed aan en goed genoeg is het al helemaal niet. Verlammend.
Neem nu een onderdeel van zelfzorg: zorg voor je lijf. Ik eet gezond. Ik beweeg genoeg, ben niet mismaakt en de laatste tijd, wonder, o wonder, begin ik blij te worden met mezelf. Dat is echt anders geworden, het afgelopen jaar. Ik ben er blij mee en heb onderweg een aantal dingen ontdekt en ervaren die ik graag met je wil delen.

Mijn verhaal

Vanaf mijn pubertijd ben ik heel kritisch t.o.v. mijn lichaam. Wanstaltig dik, vond ik het. Ook al had ik maatje 36, woog 58 kg bij een lengte van 1.78. Durfde niet naar buiten met strakke kleding.
Toen ik ging studeren ben ik een tijdje heel dik geweest. Eetbuien tot ik misselijk was en moest overgeven. Er was duidelijk iets niet in orde met mij, psychisch, maar ik durfde niet aan de bel te trekken. Ik die tijd was het niet zo geaccepteerd naar een psycholoog te gaan. Het was de tijd van de film: ‘one flew over the cuckoo’s nest’ , psychiatrie was doodeng.
Na het dik-zijn werd ik weer dun, ging trouwen en kreeg een kind. Wonder o wonder: uit mijn kapotte lijf (zo dacht iemand binnen in mij over mezelf) een gezond en blakend kind. Het gaf me wat zelfvertrouwen.

Afgelopen voorjaar was ik de interne criticus helemaal zat. Telkens wanneer ik iets ging doen wat goed voor me was, gingen de metertjes draaien: zoveel vitaminen, zoveel calorieën, zoveel meer of minder moeten het er zijn. En dat haal ik niet, hou ik niet vol. Ondertussen bleef ik pendelen tussen gezond zijn en ziekte (overbelasting, kun je het ook noemen) . Bleef ondanks alle goede voeding, diëten, pijn houden in mijn buik terwijl er lichamelijk volgens onderzoeken niets mis was. Prikkelbare darm. Moet je mee leren leven. Nou… Soms na een dag lesgeven liep ik krom van de buikpijn naar de auto. Daar ontspande ik wat en na een nacht slapen was het weer over. En de volgende dag gebeurde hetzelfde. Maar soms ook niet. Waarom wel, waarom niet? Een raadsel.

Ik ben begonnen met het masseren van mijn buik. Iedere ochtend, iedere avond. Met massageolie. Ik dacht: een kind dat huilt geef je aandacht, dit is nu mijn buik die aandacht vraagt. Stop de kritiek en luister, geef aandacht. Zelfzorg. Het deed me goed.
Ik ben gestopt met sporten. Geef buikspieroefeningen, geen work-outs. Zodra ik daarmee begon, gingen de radertjes in mijn hoofd draaien: dikke buik, calorieën, centimeters, kilo’s, … En nooit eens positief, altijd met afwijzing en gevoel van tekort. Dan maar niet sporten. Ik wil de interne kritiek niet meer horen.

Toen werd het zomer. Lekker op de boot, in Ouddorp. Zwemmen in het zoute water, wandelen, zeilen, en….koud douchen. In een jachthaven kun je warm douchen als je een 50 eurocent muntje bij je hebt. Die vergat ik bijna altijd, of ik had het niet. Het koude douchen deed me goed, na een bibberige week (‘o, mijn hart kan het niet aan, wat koud…’) begon ik ervan te genieten. Het frisse gevoel erna, van top tot teen levend, barstensvol zuurstof en energie, bloedsomloop die zorgt dat spierpijn verdwijnt en een fijn gevoel geeft in je lijf.

Na de vakantie, in september gingen Gonda en ik de boot terugbrengen naar Delft. Op de tweede dag voeren we van het Haringvliet de rivier Het Spui op. Er stond meer wind dan verwacht. De zeilen stonden bol en er was een aardige golfslag bij het binnenlopen van de rivier. Eerst wind tegen, toen een flinke draai en met wind van achteren zo de monding op. Zon, zeilen bol, boot golfje op, golfje af. Wat een fijn gevoel gaf dat…..in mijn buik. Ik voelde het plezier van de beweging. Het was fijn. Mijn lichaam bewoog mee met het deinen van de boot, loslaten, aanspannen, heen en weer. Geen criticus, geen tekort, geen afwijzing, pure levensvreugde.

Het is nu januari. Na de zomervakantie heb ik erover nagedacht hoe ik die ervaringen van de vakantie kon integreren en mijn dagelijkse leven thuis.
Ik ben doorgegaan met koud douchen . Nog steeds moet ik in de ochtend, zo warm uit bed, even over een drempel heen, maar ik kan het eigenlijk niet meer missen. Het brengt me meteen in mijn lijf, ik haal goed en diep adem en ben daarna heerlijk fris en geaard.
Ik ben begonnen met roeien. Niet in het water, maar op zo’n apparaat. Die stond jaren werkloos in de slaapkamer. Ik dacht : de oplossing staat voor mijn neus! Eerst maar de display uitgezet. Ik ben niet geïnteresseerd hoeveel km ik roei, hoeveel calorieën ik verbrand of hoelang ik bezig ben. Het is geen wedstrijd. Het doel is: mijn lijf voelen en er goed voor zorgen. Het is heerlijk zo de dag te beginnen. De voorwaarde is wel dat ik iedere controle uitzet. Niet meet hoelang ik bezig ben of hoever ik roei. Soms is alleen het voelen genoeg, soms wil ik iets verder dan comfortabel is om mijn ruimte te vergroten.

Voor het eerst sinds mijn werkzame leven ben ik niet meer ziek geweest tot de kerstvakantie. Het is goed voor mijn lijf.

Soms is het confronterend. In mijn lijf zitten ook onaangename emoties vast. Door te bewegen komen die los. Soms zit ik huilend te roeien. Vorige maand kwam woede vrij. De schil van verdediging om te overleven, die jaren geleden uit noodzaak is aangelegd, weekt los. Ik word gevoeliger, opener. Tegelijkertijd ervaar ik mijn lijf vaker positief, zonder kritiek, stroomt er iets van geluk. Soms zoveel dat ik het niet aankan.

In een lijf zit zoveel herinnering. Door dat los te kunnen laten en te bevrijden komt ook je liefde voor jezelf, je authentieke levensvreugde en kracht, je vermogen tot leven en liefhebben weer vrij.

Loslaten gaat niet in dwang, maar gebeurt door ontspanning. Alles wat ontspant is goed.

Ik wens je veel ontspanning toe.
En, fijn als je reageert!

Freeimages.com 35275 SXC

Is zwijgen goud?

De laatste dagen ben ik daar flink over aan het nadenken: wat als…. Ik gewoon was blijven zwijgen, niet de onderste steen boven wilde halen?
Helen is namelijk een pijnlijk proces. ‘Gewoon’ leven kan daardoor in de verdrukking raken. Wanneer ben ik voor het laatst naar een feest geweest? Wanneer eens uit met vriendinnen? Het is gewoon hard werken en aangezien ik ook gewoon voor de kost zorg, heb ik een soort van dubbele baan. Hoe fijn zou het zijn als ik na mijn werk gewoon op de bank gezellig kon doen. Vrijdag lukte het even. Ik zat in de huiskamer, muziekje aan, kaars, glaasje wijn en ik was voor de lol een beetje aan het tekenen. Dochter kwam binnen en vroeg: ‘waarom zit je te tekenen?’ Ik: ‘ o, gewoon, omdat ik het leuk vind.’ ‘Gelukkig’, zei ze, ‘ik was al bang dat het weer iets met je trauma te maken had.’ Pijnlijk en opluchtend tegelijk. Pijnlijk omdat het zo is en opluchtend omdat ik het af en toe ook anders kan.

Dus: blijft de vraag: is het niet beter om alles maar onder de pet te houden? Afgezien van het feit dat dit soms moeilijk te sturen is: wat boven komt, komt boven, wat versteend blijft, blijft nog even versteend, ik bedoel: soms komt er iets boven wat je niet wil of blijft verborgen wat je wel naar buiten zou willen trekken, is het ook zo dat je met je wil niet alles kunt bepalen en heb je vaak niet te kiezen in wat wel of niet naar boven komt. Hoe je ermee omgaat: wel.

Ik stuitte vanmorgen op een wetenschappelijk onderzoek van James Pennebaker (psycholoog en hoogleraar aan de universiteit van Texas). Hij onderzocht wat er gebeurde wanneer mensen die traumatische ervaringen hadden meegemaakt (met name verkrachting en incest) hun ervaringen geheim hielden.
Ik citeer nu uit het boek ‘de kracht van kwetsbaarheid’ van Brené Brown (pag. 87):

‘Het onderzoeksteam ontdekte dat niet over de traumatische ervaring praten of het geheim niet met iemand delen, in sommige gevallen schadelijker was dan de gebeurtenis op zich. En omgekeerd bleek ook dat wanneer mensen hun ervaringen en verhalen wel met anderen deelden, hun lichamelijke gezondheid verbeterde, het aantal bezoeken aan de huisarts afnam en de productie van stresshormonen aanzienlijk afnam.’

Bam, daar sta ik met mijn schadelijke 48 jaar zwijgen. Gelukkig is dat voor mij voorbij. Of alles weer heel wordt weet ik niet, hoeft niet, een paar barstjes en scheuren zijn prima, als het maar stroomt.

De tegeltjeswijsheid: ‘delen is helen’ is dus wetenschappelijk waar.
Toch fijn te weten, ook nu er zoveel meer openbaar wordt over trauma en verwerking en tegelijkertijd de tegenbeweging die vindt dat het allemaal wat stiller mag, van zich laat horen.

Liefs,

Geluk in een ongelukkige wereld

December……
Licht, liefde, warmte, gezelligheid.
Deze kerst ben ik niet alleen, samen met partner, kinderen en familie hopen we op een goede tijd.
Het is wel eens anders geweest. En ik weet dat juist deze maand een verschrikkelijke tijd is voor heel veel mensen.

Vluchtelingen die op sandalen ergens de wintermaand proberen te overleven, oorlog, eenzaamheid, ziekte, huiselijk geweld, kinderporno, herinneringen uit een traumatische jeugd die weer gaan leven, juist nu.

Ik sluit mijn ogen niet en luister naar verhalen. Ik word er verdrietig en soms wanhopig van. Wat kan ik anders? Mijn ogen en hart sluiten en het tuincentrum leegkopen? ‘je hebt er niets aan van een afstandje mee te lijden’ ‘Je hebt ook recht op geluk’. Deze uitspraken raken me niet.

Ik ben het er niet mee eens. De wereld is één. Het is een illusie te denken dat je voluit gelukkig kunt zijn wanneer er zoveel onrecht en geweld is in de wereld. Heal the world blijft een icoon van inzicht en liefde voor iedereen die leeft. De realiteit toont dat het nog lang niet zo ver is. Het duurt zo lang….

Wat mij raakte afgelopen week: gevluchte gezinnen in de kou zonder uitzicht op een thuis, een goede vriend uit Irak wiens asielaanvraag is afgewezen (Irak is veilig genoeg), de verhalen over overleefd misbruik en geweld, de eenzaamheid, de rechercheurs uit Twente die de beelden van kinderpornonetwerken doorspitten voor onderzoek en zo de inktzwarte kant van onze veelgeprezen Europese cultuur op hun netvlies krijgen in de vorm van kinderen die gillen van pijn en angst.

Is ieder mens geboren met licht in zich? Soms makkelijk, soms moeilijk te geloven.
Wat gebeurt er als dat licht dooft? Wie dooft dat licht?

Vragen heb ik te over, antwoorden niet zoveel.

In de boeddistische wereld is er een prachtige groet:

Namasté.
‘Ik groet het Goddelijke in je’

Zullen we daarmee beginnen? Het Goddelijke in de ander, ook al is die nog zo anders en begrijp je die totaal niet, groeten?

Ik ga een lichtje laten branden voor mijzelf, voor anderen. Naast de gewone praktische dingen die ik kan doen voor anderen, ben ik vooral stil over zoveel contrasten in deze wereld.
Soms raakt in alle gebrokenheid even de hemel de aarde.

Namasté

Eindelijk slapen

Dit klinkt alsof ik nooit slaap.
Gelukkig is dat niet zo. Als ik in bed ga liggen ben ik in no time vertrokken naar dromenland. Maar… er hoeft maar iets te gebeuren: de hond die zucht, een huisgenoot die naar het toilet gaat, of ik ben klaar wakker en kan dan niet snel meer in slaap komen.

Tot voor kort dan.
Vorige week had ik weer eens een Grote Crisis waarin er een tsunami aan verdriet en pijn naar boven kwam uit de onderbewuste krochten van mijn brein. En ja hoor, het had weer met het misbruik op kinderleeftijd te maken.
Die Grote Crisis duurde een paar dagen. Nu ebt het nog een beetje na.

Ik heb hulp gevraagd en gekregen vanuit de lotgenotengroep waarin ik zit. Het steun die ik vanuit die groep krijg is hartverwarmend en simpel:
Berichtjes waaruit begrip, herkenning en liefde blijkt.
Klein mogen zijn: want de Crisis komt uit een klein kind dat is was toen ik werd beschadigd, dus de emotie is ook van een klein kind.
Advies: vanuit ervaring, dus adequaat.
Daardoor durfde ik los te laten, toe te laten en kon ik weer opstaan.

Wel heftig: zo zat ik huilend in de auto, en zo zat ik sinterklaasliedjes te zingen met mijn leerlingen. In de ochtend eerst een uur huilen voordat ik opstond en dan gaan werken. Een tropenweek.

Maar ook: er is een wonder gebeurd:
Ik word er niet meer wakker van wanneer mijn partner opstaat als ik slaap en evenmin hoor ik hem ’s avonds laat thuiskomen als ik al in bed lig.
Ik word niet met schrik wakker van geluiden.
Als ik eens midden in de nacht wakker wordt, duurt het maar even voordat ik weer inslaap.

Voor het eerst sinds ik me kan herinneren is dit zo. Als kind al kon ik pas slapen wanneer het helemaal rustig was. Kwam er een vriendinnetje logeren dan sliep ik pas nadat zij in slaap was gevallen.
Dit is hoe een verborgen trauma je leven stuurt.

De ervaring van afgelopen week geeft me hoop:
Oude patronen kunnen loslaten na verwerking.
Leven zonder overspannenheid is mogelijk.100_2753

Waarom kindermisbruik zo erg is

Vorige week was er de opening van de tentoonstelling: kracht uit geweld in het gemeentehuis van Vriezenveen.
Hier kun je luisteren naar mijn bijdrage aan de opening daarvan en enkele kunstwerken zien.
Remember your Wings II Marie Louise donkerder-2

Als ik denk aan kindermisbruik dan komen er flarden van gedachten in mijn hoofd op als:
‘Vleugellam geslagen Ziel’, of (Herman van Veen):
‘Wie heeft het licht in je ogen gedoofd’.

Vorige week is in onze familie een kindje geboren. Als je die foto’s ziet, dan zie je een volkomen tevreden, glimlachende baby die helder de wereld in kijkt. Een pareltje.

Kinderen leren heel veel wanneer ze opgroeien. Ze nemen alles op wat de buitenwereld geeft. Ze houden van licht en ruimte, van spelen, van fantaseren, dat alles is als voedsel voor de ziel. Ze vergroeien hiermee met hun eigenheid, ze verzamelen veel geestelijke energie voor de volgende stap in hun ontwikkeling en ervaren wat leven is.

Bij kindermisbruik, wordt dat stralende licht gedoofd. Er komen donkere wolken tussen het kind en het heldere licht wat van hem of haar is. Het kan niet meer schijnen. Het kind leert dat het helemaal niet veilig is om te schijnen. Er wordt in de kiem gesmoord wat wil groeien en ontwikkelen.

De dader, het misbruik, de pijn, het overschrijden van grenzen die op jonge leeftijd nog zo heel kwetsbaar zijn, beschadigt een gezonde ontwikkeling, een realistisch zelfrespect en het vermogen het eigen leven op waarde te schatten en de eigen energie als centrum van het eigen leven te stellen. Wat voor mensen met een onbezorgde jeugd volstrekt normaal is wel te doen. En terecht.

Als het misbruik voortduurt, geeft dat ernstige psychische en lichamelijke ziekten. De demonen kennen geen tijd en blijven saboteren. Ze zorgen voor een moeilijk leven waarin het soms een onmogelijke titanenklus is om door te gaan en ‘normaal’ te doen.

Ook relatief eenvoudig misbruik en het overschrijden van de natuurlijke grenzen van een kind kan tot ernstige problemen leiden. Op jonge leeftijd is de seksualiteit van een kind een no-go-area. Het is een gebied dat nog lang niet rijp is om aangeraakt te worden. Gebeurt dat toch, via misbruik, dan gaat er iets stuk. In ieder geval de natuurlijke grens van het zelf en de nog verscholen seksualiteit. Als in de puberteit de seksualiteit wakker wordt, dan weet niemand dat die beschadigd is. De seksualiteit van de dader met zijn of haar geweld, komt tussen de persoon en haar/zijn eigen seksualiteit in te staan. En het innerlijke gevoel, de eigenheid is dan niet meer van de persoon zelf. De opgedrongen, gewelddadige seksualiteit van de dader zit ertussen. Hoe vleugellam wil je zijn. Er komen gevoelens van waardeloosheid naar boven. Wat ben ik waard? Als je geluk hebt, ontmoet je een fijne partner. Zo niet, dan komen er nog meer trauma’s bij door verkeerde relaties met psychisch of lichamelijk geweld. Wist je dat meer dan de helft van de prostituees een verleden heeft van misbruik en/ of incest?

Kom bij mij niet aan met quotes als:’het is al zo lang geleden’, of ‘zou je nu maar eens aan iets anders denken?’, of: ‘ga toch eens leven’. Dit is mijn leven en mijn demonen zal ik naar het licht brengen ook als ze te walgelijk zijn om aan te zien.
Wanneer ik hoor dat het zoveelste grote pornonetwerk is opgerold, wanneer ik zie dat zoveel kinderen van af hun vroegste jeugd beschadigd zijn, terwijl ik weet wat het kapot maakt in het leven van een kind, dan zeg ik: Het zal je kind maar zijn. Laat je stem horen, zwijg niet bij misbruik en vind de moed om te luisteren zodat je de overlevers van misbruik niet nogmaals in de kou laat staan.

Ik kan weer lezen!

Ik kan weer lezen!
Alsof er een luikje open is gegaan.
Sinds ik een burn-out kreeg in het voorjaar van 2012 is lezen een probleem.
Niet dat ik moeite heb met het herkennen van de letters. Of dat ik helemaal niets meer heb gelezen.
Ik zag de letters, volgde de woorden en nam niets op. Ik wist totaal niet wat ik gelezen had.
Tenzij… Ja, tenzij wat? Op een onnavolgbare wijze ging het soms weer wel, een quote, een boek dat ergens resoneerde.
Meestal ging het van: volkomen blur….een heldere alinea, …….onbegrijpelijke moes van zinnen,…..een lichtend woord….enzovoorts.

Bijna letterlijk zag ik de heldere alinea’s, woorden ook alsof ze met een markeerstift waren bewerkt. Of beter gezegd: alsof ze verlicht werden.

Ik ben niet lang uit het werkproces geweest: toen het ‘niet meer ging’: twee weken volledig thuis, een paar maanden op halve kracht gewerkt, daarna weer voor 100%.

Het proces van heling, weer op de rails komen gaat veel langer door. Met af en toe een terugslag, afgewisseld met een positieve mijlpaal, zoals nu: ik kan weer lezen, alles! Nog niet lang achter elkaar, maar wel zonder dat mijn hoofd op slot gaat.
Dat heeft drie-en-een-half-jaar geduurd.

Ik ga het vieren, dit stuk van mezelf weer herwonnen te hebben. Eerst door dit te delen met jou, en dan door deze week lekker te lezen.

Ik verbind me met mensen die niet kunnen lezen als gevolg van stress, trauma of overbelasting. Ik wens hen beterschap toe, heling. Ik weet hoe makkelijk je in die situatie komt en hoeveel tijd en energie het kost om er weer uit te komen. Het leven is altijd kwetsbaar, voor iedereen. Dat maakt ons menselijk.

Drama en trauma

Veel mensen met een nog niet geheeld trauma leiden een dramatisch leven.
Het hangt van je persoonlijkheid af in hoeverre de omgeving er last van heeft, maar voor jezelf is het leven een rollercoaster zonder dat je daar iets voor hoeft te doen.
Alleen al boodschappen doen, of een auto horen die remt, iemand die aanbelt, kan een trigger zijn waardoor je van alledaagsheid verhuist naar een wereld waarin angst en paniek heerst en waaruit je als in een film van RTL 7 je leven moet riskeren om het er levend van af te brengen.

Alleen… In het werkelijke alledaagse leven waarin je zit, is geen drama, is er niemand om te bevechten, hoef je niet te vluchten…. Terwijl alles in je zegt: vlucht, het is hier niet veilig, of: versla de vijand, vecht.
Tegen wie dan? De vijanden, het gevaar zit in je herinnering. Je kunt er niets mee in het gewone leven. Je lijf, je hormoonstelsel geeft wel alle signalen af van vluchten of vechten.

Er zijn een paar oplossingen die je vaak onbewust bedenkt:

Bijvoorbeeld: je innerlijk is drama, je gewone leven niet, nou, om hiermee om te gaan creëer je een leven dat redelijk dramatisch is. Je zoekt negatieve partners, doet aan gevaarlijke sporten, gaat ruzie maken en boos doen, enzovoorts. Zijn in ieder geval je innerlijke en uiterlijke leven in balans. Met andere keuzes zou je gezien je aard en talenten een heel ander leven kunnen hebben.

Een andere oplossing is: ontkenning. Je oefent je gek om al die angst en paniek eronder te houden. Je wilt het niet voelen, te eng. Je gaat heel hard werken zonder rust. Je stort je op je carrière of een ideaal en staat eenvoudigweg niet toe dat er iets naar buiten komt van wat er in je zit. Er zijn mensen die dit hun hele leven volhouden, totdat ze zelf zwak worden door ouderdom of ziekte. Zie de oorlogsslachtoffers die Nederland na WO II hebben opgebouwd. Harde werkers, idealistisch, ze hebben veel voor elkaar gekregen. Pas op latere leeftijd kwamen de spoken uit het verleden keihard naar boven.

Nog een oplossing is: kopiëren. Je eigen leven is raar, dat van anderen niet, zo te zien. Als je nu maar goed oplet en ziet hoe zij het doen, misschien slaagt jouw leven dan ook wel, op den duur. Je kopieert het gedrag en de manier van leven naar jezelf. Je geeft eigenlijk jezelf op en leeft een leven dat je aantrekkelijk lijkt, zonder jezelf, want dat is te pijnlijk of te ingewikkeld.

Een volgende oplossing is: de weg naar acceptatie en heling. Een lange weg vol hobbels en valkuilen, depressie en burn-out. Maar wel een weg waarin door dit Sisyphus werk uiteindelijk je oorspronkelijke ik met de vitaliteit die erbij hoort een kans krijgt de ruimte in te nemen die het nodig heeft en waar het recht op heeft.

Ik heb geen oordeel over een weg die iemand kiest. Alleen compassie voor de pijn die is aangedaan. De moeilijkheden kunnen te groot zijn om ermee om te kunnen gaan. Bovendien worden de meeste keuzes onbewust gemaakt.
Wat ik wel weet is dat je zonder hulp er niet uit komt. Je geest is te slim en kan je zo voor de gek houden. Je hebt een spiegel nodig die laat zien en die je helpt de oude gewoonten los te laten en een nieuwe weg te nemen, als je dat wilt.

Trauma en werk

Van alle mensen die ik ken uit mijn lotgenoten contacten, is er niet één die een voltijd baan heeft en wiens carrière is verlopen volgens een normale weg gezien de talenten en mogelijkheden van die persoon.

Zelf werk ik voor 100%. Ik meld mij regelmatig, zo’n 3 keer per jaar voor korte tijd (week) ziek. Dan ‘gaat het niet meer’. In 2004 en in 2012 ben ik voor langere tijd uitgevallen: burn-out.

Ik ga iets uitleggen hoe dat werkt vanuit mijn eigen ervaring.

De voorgeschiedenis:

trauma vanwege seksueel misbruik op jonge leeftijd (5 jaar)
Dit trauma is tientallen jaren onopgemerkt werkzaam geweest vanuit onbewuste
Na enkele jaren van therapie is een deel van de oorspronkelijke vitaliteit onlangs hersteld

De situatie:

Werk als zzp-er en in loondienst

Werk en ziekte:

Ik heb leuk werk. Gitaardocent. Fijn, positief, mooi werk.

Na een paar jaar therapie en veel eigen werk op dit gebied, begon ik mijn eigen vitaliteit te voelen. En kon ik af en toe zeggen: o, zo voelt het dus om ontspannen te zijn. Fundamenteel anders dan ik het mijn hele leven gevoeld heb.
Ook merkte ik op dat een slapend deel in mij wakker werd en ging kijken: hee, misschien is de buitenwereld toch niet zo gevaarlijk als ik altijd dacht.
Na veel geduld, oefenen, trainen begint dat deel, wat ik als wezenlijk, prettig, relaxed, creatief en humoristisch ervaar, zich in mij te nestelen. Een wezenlijke verbetering in kwaliteit van leven.

Totdat er iets gebeurt waardoor het nieuwe relaxte deel het idee krijgt dat het helemaal niet veilig is. Een gebeurtenis, een situatie, in ieder geval iets wat het doet besluiten te verdwijnen.

Op dat moment gaat het ‘leven’ uit, duikt mijn fijne ik onder, sluit de ogen, en het ‘overleven’ staat op aan. Adrenaline, cortisol houden me staande.
Ik genereer dan een ongelofelijke hoeveelheid energie, werk hard en lang, doe niet aan ontspanning, slaap weinig, voel me innerlijk verschrikkelijk, maar werk wel.

Werk? Tja, ik werk, tot mijn verbazing werk ik dan ook goed, geconcentreerd. Het gezonde deel doet haar best te zijn en kan dat. De keerzijde is dat ik mijzelf overvraag. Er is geen stop totdat het door vermoeidheid echt niet meer gaat.

Als ik stil sta bij wat er in zo’n periode van binnen is, wil ik alleen maar depressief in bed liggen slapen met de gordijnen dicht. En dat is zo bedreigend, dat ik doorga. Op een gegeven moment gaat dit natuurlijk niet meer, moet ik echt ontspannen, mijn pijn onder ogen zien en een stuk veiligheid hervinden.

Analyse:

Het verwerken van datgene wat onverwachts aan de oppervlakte komt kost veel energie en tijd. Het her-vinden van mijzelf, waardoor ik weer gezond verder kan en hoogwaardig werk kan leveren ook. Dit is een noodzakelijk proces.

Negeren helpt niet. Na twee burn-outs voordat in in loondienst was, en twee tijdens, heeft me de ogen ervoor geopend dat in dit geval stoer doen niet helpt. Net doen alsof er geen extra pakket op je schouders zit naast de normale uitdagingen en problemen die leven nu eenmaal met zich mee brengt, is het ontkennen van een realiteit en leidt alleen tot nog meer uitval en depressie.

Opmerkingen van anderen: ‘ben je nu alweer ziek?’ ‘Je kan je toch niet nog een keer ziekmelden?’, raken een gevoelige snaar en maken het gevoel van mislukken, niet opgewassen zijn tegen het leven wakker, in een periode waarin ik onvast op mijn benen sta.

In mijn werk als zzp-er kan ik meer rekening houden met mijn wisselende vitaliteit. Ik heb mijn jaaragenda zo ingedeeld dat er ruimte is voor herstel na een stressvolle periode. Geen enkele leerling heeft lessen hoeven missen, ik kan al de werkzaamheden aan, de ene week wat meer dan de andere.

In loondienst ligt het anders. De stap naar het werk te gaan en geconfronteerd te worden met de buitenwereld in een periode dat het niet goed gaat, kan te veel zijn. Ziek melden is dan de enige optie, helaas. Hoewel beter dan stoer doorgaan totdat ik volledig inklap, is het een onbevredigende situatie. Gelukkig doet mijn werkgever niet moeilijk. Er wordt geaccepteerd dat dit mijn constitutie is.

Vraag ik begrip? Nee. Ik zou het fijn vinden wanneer jij niet uit ervaring kan invoelen wat ik hier beschrijf. Dit zeg ik zonder cynisme, ik meen het. Mensen die al hun energie kunnen inzetten voor wat ze ook doen, zonder belemmering, op een gezonde manier zijn prachtig, en ik houd ervan hen te zien bloeien.

Wat ik wel vraag is acceptatie van de realiteit.
De realiteit dat mensen met een trauma een extra ballast hebben die ze ongezien met zich meedragen, waardoor het leven soms zwaar is.
De realiteit dat het ook voor de persoon zelf niet te voorzien is wanneer een periode waarin het slecht gaat aanbreekt.
De realiteit dat niet-oordelen alleen al heilzaam is, of onbevangen nieuwsgierigheid naar het welzijn van de persoon in kwestie.
De realiteit dat wat ik hierboven beschrijf meer is dan een persoonlijk verhaal: de maatschappij is per jaar 2 tot 3 miljard euro kwijt aan de schade die daders van misbruik en mishandeling toebrengen aan kinderen.

Foto sessie

Gisteren reisde ik af naar Haarlem, de grote kerk om daar een foto te laten maken van mijzelf terwijl ik een bord in mijn handen houd met daarop een quote van een uitspraak van de dader die mij nu 50 jaar geleden bedreigde en verkrachtte.
Natuurlijk had ik erover nagedacht wat erop zou komen. Nu kon ik me het begin van zijn woorden toen hij me bedreigde herinneren, maar de rest verdween in een soort twilight achting bobbelige substantie waarin opeens langzaam onherkenbaar vervormde woorden werden uitgesproken.
Wat zei hij nou precies? Hoe zet ik de quote die mij zo bang heeft gemaakt op papier zonder de waarheid geweld aan te doen?

Ik had daar vage ideeën over, maak vertrouwde erop dat ik op het moment zelf wel de goede woorden zou vinden.

Ik kwam aan bij de kerk en ging zoeken naar stichting Revief. De stand vond ik snel , en schreef me in bij een vrijwilligster die ik nog kende van een bijeenkomst van de rode tent.

In een sfeervolle ruimte waarin een bord hing over minderbedeelde kindertjes en hun moeders, toepasselijk, werd ik opgevangen door een andere vrouw. Zij vertelde mij hoe alles in zijn werk zou gaan, en ik ging oefenen op een vel papier. De tekst kwam er nu luid en duidelijk uit. Daarna zette ik het met een permanent stift op karton. Ik voelde me krachtig met een houding van: kom maar op!
Daarna werd ik naar een andere ruimte gebracht waar de foto gemaakt zou worden. Nog even wachten in de kerk. Ik raakte aan de praat met de voorzitter van de vereniging. Dat was mooi, want nu kon ik haar meteen mijn gedichtenbundel met cd geven. Het is geweldig dat zoveel vrouwen die zelf ook een ‘verleden’ hebben zich zo inzetten voor de goede zaak. Zij was nieuwsgierig naar mijn quote. Ik liet haar het bord zien. Zo zwart op wit kwam het behoorlijk heftig over. Veel heftiger dan ik het in gesprekken kon overbrengen.
Ik raakte ontroerd en voelde me klein en kwetsbaar. Kreeg een warme omhelzing.
image

Daarna was het tijd voor de foto. De fotografe maakte de foto’s. Ik bekeek ze op het display van haar camera. Sjonge, wat zag ik er slecht uit. Vermoeid, dikke wallen onder de ogen, rode vlekken in de hals en dan die tekst voor mij……. Toch andere foto’s gemaakt zonder die rode vlekken, gecamoufleerd door een sjaaltje. Ik zag er slecht uit. Nu ja, zo is het dan blijkbaar. De laatste dagen, met bezig zijn met het verleden, de emoties en spanning die dan naar boven komen eisen toch hun tol en zijn zichtbaar in mijn gezicht.

PU09-01 - kopie

Toen was het weer voorbij. Ik bleef nog een beetje rondhangen in de kerk en brandde een kaarsje voor alle misbruikte kinderen in de dagkapel en pinkte nog een traantje weg.
Daarna naar huis. Ik moest nog boodschappen doen. Voelde me wiebelig, en haalde pizza’s voor het avondeten. Niet in staat meer tot praktisch werk. Na het eten viel ik op de bank in slaap, en werd pas om 23 uur wakker. Eindelijk had ik kunnen ontspannen.

Toen ik in bed lag, die nacht, kwam er een beeld in mij op over het moment van 50 jaar geleden dat de dader mij bedreigde. Het moment dat ik gevangen had in de quote.

Dit was de innerlijke dialoog met de dader:

‘ hee dader, ben je niet moe
van het omhooghouden van dat mes?
Van het eindeloos dreigen?
Hou daar maar mee op, het hoeft niet meer.

Hee dader, wat blijf je maar schreeuwen?
Zou je daar niet eens mee stoppen?
Je hoeft het niet meer te doen hoor.

Hee dader, word je niet star en stijf van
Het doordrukken van die wil van jou.
Je mag ermee ophouden.

Hier is een bed.
Ga maar uitrusten.
Doe je ogen dicht en ga voor eeuwig slapen. ‘

De sfeer in die dialoog was rustig, vriendelijk en vredig.
Geen haat en nijd meer, of verdriet. Vrede.
Het was alsof hij van hout was geworden.
Een beeld en minder levende werkelijkheid.

De volgende dag kwam de oude angst los die ik gevoeld heb als kind, die ik toen, nu 50 jaar geleden niet kon voelen omdat het enige wat ik wilde was: overleven. Bibberen, trillen en klappertanden.

Ik ben blij dat ik naar Haarlem ben geweest, ben blij met de vrijwilligers die dit mogelijk maakten, blij met de mensen om mij heen met wie ik het kan delen, blij met de lotgenoten die zoveel voor me betekenen in het proces.

Oorlog in Gaza, waarom ben ik van slag?

Waarom raakt deze oorlog mij zo, dat dat het laatste is waar ik aan denk voordat ik in slaap val, en mijn eerste bewustzijn vormt in de vroege ochtend?

. Niemand in mijn omgeving begrijpt meer waarom ik me zo druk maak over een oorlog waar ik part noch deel aan heb. Ik houd me in met posten op Facebook om niet nog meer mensen van me te vervreemden. Als Nederlander, pro-Israël opgevoed, zoals bijna iedereen van mijn generatie, zie ik mezelf veranderen. Boos, kwaad op Israël, op de politiek, op de stilte, op de vrolijke zomer.

Omdat ik besef dat ik hier vanuit een zo comfortabele positie mee zit te lijden waar niemand iets mee opschiet, ben ook ik gaan kijken naar de oorzaak. Ik bespreek er hier, binnen de context van dit blog, één van.

Als kind heb ik geweld meegemaakt, en ben getraumatiseerd. Het zien van de angst, paniek in de ogen van de kinderen uit Gaza, roept veel in mij wakker. Er wordt zoveel kapotgemaakt, in de basis, bij kinderen die niet weerbaar zijn, een heel volk die gevangen zit in een strook en wordt kapotgeschoten.

Ik kan niet meer helder denken, gevoelens van kwaadheid en zucht naar wraak voel ik in mij opkomen. Het erge van oorlog is dat je leert te haten, zei mijn vredelievende moeder, die in de kwetsbare puberleeftijd de oorlog bewust heeft meegemaakt in vele facetten. Op latere leeftijd heeft ze een cursus Duits gevolgd.

Er is een vorm van haat, racisme, discriminatie die mij woest maakt. En dat is wanneer mensen worden veroordeeld, mishandeld, gemarteld, gedood wegens het feit dat ze zijn zoals ze zijn geboren. Om iets waar ze niets aan kunnen doen, omdat ze zo, op die plek, in dat gezin, als jongen of meisje, met die godsdienst, gewoontes, cultuur,op aarde zijn. Om hun kleur, afkomst, seksuele geaardheid, religie, intelligentie, fysieke aantrekkelijkheid, vul maar in.

Discrimineer ik zelf niet, nu ik dit zo goed weet? Was het maar waar. Ook ik zet plusjes en minnetjes bij mensen, hoe ze reageren op de dingen die ik belangrijk vind. Goed of fout, in mijn ogen. Moet nog heel veel leren van geweldloze communicatie, wat begint met luisteren zonder oordeel of vooronderstelling.

Muggenzifterij? Misschien. Aan de andere kant zie ik in de grote conflicten, en ook in de kleine trouwens, dat mensen reageren vanuit hun eigen pijn, trauma of tekort. Ik weet er alles van, met mijn raar verlopen leven. Het lost niets op, maakt dingen erger en er wordt niet gehandeld vanuit puur wat de situatie nodig heeft. Terwijl de oplossingen voor vrede praktisch gezien voor de hand liggen, kunnen ze niet worden uitgevoerd wegens de innerlijke problemen, zoals (onbewuste) angst, haat, superioriteitswaan van mensen. Die worden niet gezien als oorzaak van ellende, maar als vaststaande feiten.

De identificatie met eigen perspectief is een gevaarlijk waanbeeld. Gaza is er een voorbeeld van. Hoe kom ik hieruit? Dit is bijna niet mogelijk. Het begint met de acceptatie dat ik vanuit mijn eigen kader, geschiedenis, etc. de wereld interpreteer, plus het bewustzijn dat dit niet de hele waarheid is. Je draagt a.h.w. je eigen wereldbeeld onder je arm mee. Vanuit dit bewustzijn dat je gevangen zit in jezelf, de wetenschap dat jouw waarheid een klein deeltje is, kan er iets moois gebeuren. Raar maar waar: door de acceptatie van je eigen gevangenis ontstaat vrijheid.

Neemt niets weg van het feit dat het verschrikkelijk is wat er gebeurt in Gaza, en op zoveel plekken in de wereld en dat het goed is je best te doen je tegen het kwaad te verzetten.