Trauma en werk

Van alle mensen die ik ken uit mijn lotgenoten contacten, is er niet één die een voltijd baan heeft en wiens carrière is verlopen volgens een normale weg gezien de talenten en mogelijkheden van die persoon.

Zelf werk ik voor 100%. Ik meld mij regelmatig, zo’n 3 keer per jaar voor korte tijd (week) ziek. Dan ‘gaat het niet meer’. In 2004 en in 2012 ben ik voor langere tijd uitgevallen: burn-out.

Ik ga iets uitleggen hoe dat werkt vanuit mijn eigen ervaring.

De voorgeschiedenis:

trauma vanwege seksueel misbruik op jonge leeftijd (5 jaar)
Dit trauma is tientallen jaren onopgemerkt werkzaam geweest vanuit onbewuste
Na enkele jaren van therapie is een deel van de oorspronkelijke vitaliteit onlangs hersteld

De situatie:

Werk als zzp-er en in loondienst

Werk en ziekte:

Ik heb leuk werk. Gitaardocent. Fijn, positief, mooi werk.

Na een paar jaar therapie en veel eigen werk op dit gebied, begon ik mijn eigen vitaliteit te voelen. En kon ik af en toe zeggen: o, zo voelt het dus om ontspannen te zijn. Fundamenteel anders dan ik het mijn hele leven gevoeld heb.
Ook merkte ik op dat een slapend deel in mij wakker werd en ging kijken: hee, misschien is de buitenwereld toch niet zo gevaarlijk als ik altijd dacht.
Na veel geduld, oefenen, trainen begint dat deel, wat ik als wezenlijk, prettig, relaxed, creatief en humoristisch ervaar, zich in mij te nestelen. Een wezenlijke verbetering in kwaliteit van leven.

Totdat er iets gebeurt waardoor het nieuwe relaxte deel het idee krijgt dat het helemaal niet veilig is. Een gebeurtenis, een situatie, in ieder geval iets wat het doet besluiten te verdwijnen.

Op dat moment gaat het ‘leven’ uit, duikt mijn fijne ik onder, sluit de ogen, en het ‘overleven’ staat op aan. Adrenaline, cortisol houden me staande.
Ik genereer dan een ongelofelijke hoeveelheid energie, werk hard en lang, doe niet aan ontspanning, slaap weinig, voel me innerlijk verschrikkelijk, maar werk wel.

Werk? Tja, ik werk, tot mijn verbazing werk ik dan ook goed, geconcentreerd. Het gezonde deel doet haar best te zijn en kan dat. De keerzijde is dat ik mijzelf overvraag. Er is geen stop totdat het door vermoeidheid echt niet meer gaat.

Als ik stil sta bij wat er in zo’n periode van binnen is, wil ik alleen maar depressief in bed liggen slapen met de gordijnen dicht. En dat is zo bedreigend, dat ik doorga. Op een gegeven moment gaat dit natuurlijk niet meer, moet ik echt ontspannen, mijn pijn onder ogen zien en een stuk veiligheid hervinden.

Analyse:

Het verwerken van datgene wat onverwachts aan de oppervlakte komt kost veel energie en tijd. Het her-vinden van mijzelf, waardoor ik weer gezond verder kan en hoogwaardig werk kan leveren ook. Dit is een noodzakelijk proces.

Negeren helpt niet. Na twee burn-outs voordat in in loondienst was, en twee tijdens, heeft me de ogen ervoor geopend dat in dit geval stoer doen niet helpt. Net doen alsof er geen extra pakket op je schouders zit naast de normale uitdagingen en problemen die leven nu eenmaal met zich mee brengt, is het ontkennen van een realiteit en leidt alleen tot nog meer uitval en depressie.

Opmerkingen van anderen: ‘ben je nu alweer ziek?’ ‘Je kan je toch niet nog een keer ziekmelden?’, raken een gevoelige snaar en maken het gevoel van mislukken, niet opgewassen zijn tegen het leven wakker, in een periode waarin ik onvast op mijn benen sta.

In mijn werk als zzp-er kan ik meer rekening houden met mijn wisselende vitaliteit. Ik heb mijn jaaragenda zo ingedeeld dat er ruimte is voor herstel na een stressvolle periode. Geen enkele leerling heeft lessen hoeven missen, ik kan al de werkzaamheden aan, de ene week wat meer dan de andere.

In loondienst ligt het anders. De stap naar het werk te gaan en geconfronteerd te worden met de buitenwereld in een periode dat het niet goed gaat, kan te veel zijn. Ziek melden is dan de enige optie, helaas. Hoewel beter dan stoer doorgaan totdat ik volledig inklap, is het een onbevredigende situatie. Gelukkig doet mijn werkgever niet moeilijk. Er wordt geaccepteerd dat dit mijn constitutie is.

Vraag ik begrip? Nee. Ik zou het fijn vinden wanneer jij niet uit ervaring kan invoelen wat ik hier beschrijf. Dit zeg ik zonder cynisme, ik meen het. Mensen die al hun energie kunnen inzetten voor wat ze ook doen, zonder belemmering, op een gezonde manier zijn prachtig, en ik houd ervan hen te zien bloeien.

Wat ik wel vraag is acceptatie van de realiteit.
De realiteit dat mensen met een trauma een extra ballast hebben die ze ongezien met zich meedragen, waardoor het leven soms zwaar is.
De realiteit dat het ook voor de persoon zelf niet te voorzien is wanneer een periode waarin het slecht gaat aanbreekt.
De realiteit dat niet-oordelen alleen al heilzaam is, of onbevangen nieuwsgierigheid naar het welzijn van de persoon in kwestie.
De realiteit dat wat ik hierboven beschrijf meer is dan een persoonlijk verhaal: de maatschappij is per jaar 2 tot 3 miljard euro kwijt aan de schade die daders van misbruik en mishandeling toebrengen aan kinderen.